De uitstoot van CO2 verminderen vraagt om meer dan technologische innovatie. Bedrijven moeten uitdagingen minder transactioneel bekijken om concrete resultaten te realiseren, stelt Daan Nederlof, Commercial & Business Development Director Industry bij Equans.

De operationele kosten in de industrie stijgen al jaren. Energie wordt duurder, personeel is schaars en de prijs van grondstoffen onzeker. Toch is dat geen reden om stil te staan in verduurzaming. Integendeel: juist die ontwikkelingen maken de transitie naar elektrificatie en alternatieve toepassingen binnen het energiesysteem aantrekkelijk. 

Bovendien wordt het ETS2-systeem, dat zich richt op emissies aan de bron, in 2028 volledig operationeel. Wie minder uitstoot dan toegestaan, kan rechten verkopen; wie meer uitstoot, moet extra CO2 rechten kopen. Dit stimuleert bedrijven om hun uitstoot te verminderen op een kostenefficiënte manier.

Gezamenlijk doelen stellen geeft richting

De overstap naar koolstofarme productie is ingrijpend. Voor individuele bedrijven ook niet altijd eenvoudig. Denk aan warmtenetten, waar de restwarmte van het ene bedrijf de warmtebron van een ander kan zijn. Zulke projecten vragen om intensieve samenwerking met een gedeelde langetermijnvisie. Dat betekent leiderschap tonen en keuzes durven maken.

Dagelijks merk ik hoe motiverend het is impact te maken en gezamenlijke doelen na te streven. Als partijen hun beslissingen baseren op gedeelde duurzaamheidsdoelen, zoals een jaarlijkse energiereductie of meer energiezekerheid, wordt keuzes maken eenvoudiger. Het geeft een heldere richting. En brengt oplossingen voor CO2-reductie dichterbij.

Standaardisatie, schaalbaarheid, snelheid

De sleutel tot succes zit in standaardisatie, schaalbaarheid en snelheid in combinatie met de juiste route. We moeten de uitdagingen minder als losse transacties benaderen en meer als gezamenlijke, strategische vraagstukken.

Het bouwen van industriële installaties en infrastructuur zoals groene waterstoffabrieken of warmtenetten vergt grote investeringen. Veel van die fabrieken bestaan grotendeels uit dezelfde onderdelen. Het is niet nodig om voor elk project een ontwerpteam op te tuigen dat alles vanaf nul ontwerpt. Ontwerpen standaardiseren en met een groep vaste leveranciers werken reduceert kosten, versnelt bouwprocessen én de energietransitie. Voor zulke opschaling zijn system integrators cruciaal: partijen die de juiste spelers bij elkaar brengen en zorgen dat alle techniek goed op elkaar aansluit.

Dit vraagt om bereidheid tot innoveren. Dat geldt niet alleen voor harde techniek, maar ook voor de manier waarop organisaties zijn ingericht en met elkaar samenwerken. Nieuwe, langdurige samenwerkingsvormen vereisen dat organisaties wendbaar zijn. Soms is een stap vooruit nodig, soms een stap terug om anderen de ruimte te geven. Vernieuwing is een proces van aanleren én afleren.

Stabiel industriebeleid

Daarnaast heeft Nederland behoefte aan een stabiel en voorspelbaar industriebeleid. Wanneer de overheid duidelijke langetermijndoelen stelt, zullen bedrijven met meer vertrouwen investeren in verduurzaming en de complexe infrastructuur, zoals CO2-afvang en -opslag. Ook liggen de energieprijzen in Nederland relatief hoog. Dat zet de concurrentiepositie van de Nederlandse industrie onder druk. Als onderdeel van het overheidsbeleid kan bijvoorbeeld compensatie voor de hoge netkosten geboden worden. Zo ontstaat een gelijker speelveld. Bedrijven durven dan meer te investeren in duurzame groei.

Lees meer over CO2-reductie in de industrie

Kijken naar het hele plaatje

Ik zie nog te veel grote projecten vastlopen door een traditionele aanpak en een eenzijdige focus op investeringskosten. Opbrengsten en kansen van verduurzaming gelden juist op de lange termijn. Door met elkaar leidende principes voor besluitvorming en uitvoering overeen te komen ben je samen in staat strategische uitdagingen aan te pakken. Standaardisatie, schaalbaarheid en snelheid gecombineerd met stabiel en voorspelbaar industriebeleid, vormt de basis voor substantiële CO2-reductie.

Dit artikel is een opiniebijdrage van Daan Nederlof, geschreven tijdens zijn periode bij Equans.